Wakacje składkowe w 2026 roku

W 2026 roku przedsiębiorcy ponownie mają możliwość skorzystania z tzw. wakacji składkowych, czyli zwolnienia z obowiązku opłacania wybranych składek na ubezpieczenia społeczne za jeden miesiąc w roku kalendarzowym. Rozwiązanie, które funkcjonuje od końca 2024 roku, pozwala na czasowe ograniczenie obciążeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez konieczności jej zawieszania. Skorzystanie z preferencji wymaga jednak spełnienia określonych warunków oraz terminowego złożenia wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Na czym polegają wakacje składkowe?

Wakacje składkowe umożliwiają przedsiębiorcy uzyskanie zwolnienia z opłacania składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeżeli jest nim objęty i spełnia wymagane warunki. Preferencja obejmuje również składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, o ile przedsiębiorca jest zobowiązany do ich opłacania.

Co istotne, zwolnienie nie obejmuje składki na ubezpieczenie zdrowotne, która nadal musi być regulowana na dotychczasowych zasadach. Ulga nie dotyczy również składek należnych za zatrudnionych pracowników, zleceniobiorców czy osoby współpracujące z przedsiębiorcą.

Składki objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, dzięki czemu okres korzystania z wakacji składkowych nie powoduje przerwy w ubezpieczeniach społecznych i nie wpływa negatywnie na uprawnienia do przyszłych świadczeń. Przedsiębiorca może w tym czasie normalnie prowadzić działalność, świadczyć usługi, wystawiać faktury i osiągać przychody.

Kto może skorzystać z wakacji składkowych w 2026 roku?

Prawo do skorzystania z preferencji przysługuje przede wszystkim osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Warunkiem uzyskania zwolnienia jest łączne spełnienie wymagań określonych w przepisach.

Limit osób zgłoszonych do ubezpieczeń

W miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku przedsiębiorca nie może mieć zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego więcej niż 10 osób, wliczając w to samego siebie. Przy ustalaniu limitu uwzględnia się nie tylko pracowników, ale również podlegających odpowiednim ubezpieczeniom zleceniobiorców oraz osoby współpracujące. Istotna jest liczba wszystkich osób zgłoszonych do ubezpieczeń w całym analizowanym miesiącu, nawet jeśli niektóre z nich podlegały ubezpieczeniom tylko przez jego część.

Podleganie ubezpieczeniom społecznym

Kolejnym warunkiem jest podleganie przez przedsiębiorcę, przynajmniej przez jeden dzień w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ubezpieczenia te mogą mieć charakter obowiązkowy lub dobrowolny.

Limit przychodów z działalności gospodarczej

Przedsiębiorca musi również spełnić kryterium przychodowe. Oznacza to, że w co najmniej jednym z dwóch lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku jego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nie mógł przekroczyć równowartości 2 mln euro. Warunek jest spełniony także wtedy, gdy w żadnym z tych dwóch lat przedsiębiorca nie osiągnął przychodu z działalności.

Współpraca z byłym pracodawcą

Z wakacji składkowych nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku kalendarzowym lub w okresie od początku roku złożenia wniosku do dnia jego złożenia wykonywali działalność na rzecz byłego pracodawcy, jeżeli w roku rozpoczęcia działalności albo w roku poprzednim świadczyli na jego rzecz pracę w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, a wykonywane czynności pokrywały się z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej.

Ograniczenie to ma zapobiegać korzystaniu z preferencji w sytuacjach, w których dotychczasowy stosunek pracy został zastąpiony współpracą w ramach działalności gospodarczej na podobnych zasadach.

Wakacje składkowe a pomoc de minimis

Należy pamiętać, że zwolnienie z opłacania składek stanowi pomoc publiczną udzielaną w formule de minimis. Oznacza to, że przedsiębiorca ubiegający się o preferencję musi dysponować odpowiednim limitem dostępnej pomocy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami łączna wartość pomocy de minimis co do zasady nie może przekroczyć 300 tys. euro w okresie trzech lat. Przed złożeniem wniosku należy zatem zweryfikować wartość otrzymanego wcześniej wsparcia, ponieważ wykorzystanie przysługującego limitu może uniemożliwić uzyskanie zwolnienia.

Jak i kiedy złożyć wniosek o wakacje składkowe?

Aby skorzystać z preferencji, przedsiębiorca musi złożyć do ZUS wniosek RWS, czyli wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za wskazany miesiąc. Dokument można przekazać wyłącznie elektronicznie, za pośrednictwem konta płatnika składek na platformie eZUS. Wniosek może zostać złożony samodzielnie przez przedsiębiorcę lub przez odpowiednio umocowanego pełnomocnika.

Wniosek należy złożyć w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc, za który przedsiębiorca zamierza skorzystać ze zwolnienia. Nie ma możliwości ubiegania się o wakacje składkowe z mocą wsteczną ani składania wniosku z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.

Przedsiębiorcy, którzy nie skorzystali jeszcze z preferencji w 2026 roku, mogą ubiegać się o zwolnienie za listopad, składając wniosek do 31 października 2026 roku, lub za grudzień, przekazując dokument w okresie od 1 do 30 listopada 2026 roku.

Warto również zaznaczyć, że wspólnicy spółek cywilnych, będący osobami fizycznymi wpisanymi do CEIDG, także mogą korzystać z wakacji składkowych. W ich przypadku wniosek powinien zostać złożony z indywidualnego konta płatnika składek, a nie z konta spółki cywilnej.

Uzyskanie zwolnienia nie oznacza ponadto rezygnacji z obowiązków sprawozdawczych wobec ZUS. Za miesiąc objęty wakacjami składkowymi należy złożyć odpowiednie dokumenty rozliczeniowe, uwzględniające składki finansowane z budżetu państwa.

Jakie są skutki podatkowe wakacji składkowych?

Korzystanie z wakacji składkowych ma również znaczenie dla prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego. Zasadniczo przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej lub podatkiem liniowym mogą uwzględniać zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne w kosztach uzyskania przychodów albo odliczać je od dochodu. Z kolei podatnicy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogą odliczać zapłacone składki społeczne od przychodu.

W przypadku wakacji składkowych sytuacja wygląda jednak inaczej. Składki objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, a nie ze środków przedsiębiorcy. W konsekwencji nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów ani odliczone od dochodu lub przychodu. Podstawę opodatkowania mogą bowiem pomniejszać wyłącznie składki spełniające ustawowe warunki odliczenia, w szczególności dotyczące ich faktycznego opłacenia przez podatnika.

Jednocześnie ustawodawca przewidział korzystne rozwiązanie w zakresie opodatkowania wartości otrzymanej pomocy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 160 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwoty składek zwolnionych z obowiązku opłacania w ramach wakacji składkowych korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego. Oznacza to, że przedsiębiorca nie musi rozpoznawać przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu składek sfinansowanych przez budżet państwa.

Wakacje składkowe w 2026 roku – o czym warto pamiętać?

Wakacje składkowe pozostają rozwiązaniem pozwalającym przedsiębiorcom ograniczyć koszty prowadzenia działalności gospodarczej bez utraty ciągłości ubezpieczeń społecznych. Możliwość skorzystania z preferencji przysługuje jednak wyłącznie za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym i wymaga spełnienia wszystkich ustawowych warunków.

Przed złożeniem wniosku warto zweryfikować przede wszystkim liczbę osób zgłoszonych do ubezpieczeń, wysokość przychodów z poprzednich lat, zakres ewentualnej współpracy z byłym pracodawcą oraz dostępny limit pomocy de minimis. Równie istotne jest zachowanie terminu złożenia dokumentów i prawidłowe uwzględnienie zwolnienia w rozliczeniach z ZUS oraz w podatku dochodowym.