Współpraca z byłym pracodawcą nie zawsze wyklucza podatek liniowy. Najnowsze stanowisko fiskusa
Przejście z umowy o pracę na własną działalność gospodarczą nie musi oznaczać rezygnacji z 19-procentowego podatku liniowego. Nawet jeżeli przedsiębiorca zamierza nadal współpracować z dotychczasowym pracodawcą, zachowanie tej formy opodatkowania może być możliwe. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty zakres wykonywanych obowiązków, co potwierdza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 października 2026 r.
Kiedy współpraca z byłym pracodawcą stanowi przeszkodę?
Wybór podatku liniowego jest rozwiązaniem często rozważanym przez osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej. Szczególne wątpliwości pojawiają się jednak wtedy, gdy przedsiębiorca zamierza świadczyć usługi na rzecz podmiotu, z którym wcześniej łączyła go umowa o pracę. Problem ten dotyczy między innymi przedstawicieli zawodów medycznych, zwłaszcza lekarzy kończących rezydenturę i planujących dalszą współpracę ze szpitalem na podstawie kontraktu. W takich przypadkach pojawia się pytanie, czy kontynuowanie współpracy z dotychczasowym pracodawcą automatycznie wyklucza możliwość korzystania z podatku liniowego.
Zgodnie z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT przedsiębiorca może utracić prawo do opodatkowania dochodów według stawki 19%, jeżeli uzyskuje przychody ze świadczenia usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy, a usługi te odpowiadają czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy w tym samym roku podatkowym. Konsekwencje zastosowania tego przepisu mogą być dotkliwe, ponieważ podatnik jest wówczas zobowiązany do rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej od początku roku według skali podatkowej, wraz z odpowiednim przeliczeniem zaliczek i zapłatą odsetek od powstałych zaległości. Nie oznacza to jednak, że każda współpraca z dotychczasowym pracodawcą automatycznie pozbawia przedsiębiorcę możliwości korzystania z podatku liniowego.
Decyduje charakter wykonywanej pracy, a nie sam fakt współpracy
Istotnych wskazówek w tym zakresie dostarcza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 6 października 2026 r., sygn. 0112-KDIL2-2.4011.767.2026.1.MC. Sprawa dotyczyła osoby zatrudnionej w przedsiębiorstwie budowlanym na stanowisku asystenta kierownika budowy, która zamierzała rozpocząć własną działalność gospodarczą. Dotychczasowe obowiązki pracownika koncentrowały się na organizacji, koordynowaniu i nadzorowaniu realizacji robót budowlanych. Z kolei planowana działalność miała obejmować przede wszystkim samodzielne opracowywanie projektów konstrukcyjnych, dokumentacji technicznej, obliczeń oraz ekspertyz. Przedsiębiorca nie wykluczał przy tym możliwości wykonywania tych usług na rzecz dotychczasowego pracodawcy, jednak zakres nowej współpracy miał wyraźnie różnić się od obowiązków realizowanych w ramach stosunku pracy.
Dyrektor KIS zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, potwierdzając, że w przedstawionych okolicznościach nie wystąpi przesłanka powodująca utratę prawa do podatku liniowego. Organ podkreślił, że zawarte w art. 9a ust. 3 ustawy o PIT sformułowanie „odpowiadających czynnościom” należy odnosić do usług tożsamych z obowiązkami wykonywanymi w ramach zatrudnienia pracowniczego. Oznacza to, że samo częściowe podobieństwo wykonywanych czynności nie jest wystarczające do pozbawienia podatnika możliwości stosowania 19-procentowej stawki podatku. W analizowanej sprawie rozstrzygające znaczenie miała rzeczywista odmienność obowiązków realizowanych na etacie i usług planowanych w działalności gospodarczej.
Na co zwrócić uwagę przed zmianą formy współpracy?
Przedsiębiorca planujący świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy powinien przede wszystkim przeanalizować zakres obowiązków wynikających z dotychczasowego zatrudnienia i porównać go z czynnościami, które zamierza wykonywać w ramach działalności gospodarczej. Znaczenie ma przy tym nie tylko treść zawartych umów, ale również rzeczywisty sposób realizacji usług. W przypadku lekarzy szczególnie istotne może być określenie poziomu samodzielności przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, zakresu odpowiedzialności zawodowej, charakteru podejmowanych decyzji medycznych oraz różnic pomiędzy obowiązkami lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne a lekarza wykonującego zawód po jego zakończeniu.
Warto również pamiętać, że ograniczenie wynikające z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT odnosi się do czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy w roku podatkowym, w którym przedsiębiorca uzyskuje przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy. Oznacza to, że znaczenie ma również moment zakończenia zatrudnienia i rozpoczęcia współpracy gospodarczej. Prawidłowe ustalenie tych okoliczności pozwala ocenić ryzyko podatkowe jeszcze przed podjęciem decyzji o wyborze formy opodatkowania.