Transakcje z osobami fizycznymi a płatność gotówką.
Płatności gotówkowe a transakcje z osobami fizycznymi.
Przepisy podatkowe nakładają na przedsiębiorców określone ograniczenia w zakresie rozliczeń gotówkowych. Kluczowa zasada jest prosta: jeśli płatność między dwoma przedsiębiorcami przekracza 15 000 zł i zostaje uregulowana bez użycia rachunku płatniczego, wydatek taki nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Wynika to zarówno z ustawy o PIT, jak i ustawy o CIT. Warto jednak zadać pytanie, czy analogiczne reguły obowiązują w przypadku zakupów od osób prywatnych.
Kiedy limit 15 000 zł ma zastosowanie?
Ustawa Prawo przedsiębiorców precyzuje, że obowiązek regulowania należności za pośrednictwem rachunku bankowego powstaje wyłącznie wtedy, gdy spełnione są jednocześnie dwa warunki: drugą stroną transakcji jest przedsiębiorca oraz jej jednorazowa wartość przekracza 15 000 zł (lub równowartość tej kwoty w walucie obcej, przeliczonej według kursu NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem realizacji płatności). Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony – obowiązek bezgotówkowego rozliczenia nie powstaje.
Zakup od osoby prywatnej – inne zasady
Zupełnie odrębna sytuacja ma miejsce, gdy przedsiębiorca nabywa towar lub usługę od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Taka osoba nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów prawa, a co za tym idzie – wskazane ograniczenia w ogóle jej nie dotyczą. Transakcje tego rodzaju, niezależnie od ich wartości, mogą być swobodnie regulowane gotówką bez jakichkolwiek negatywnych skutków podatkowych.
Przykładem może być zakup samochodu od osoby prywatnej na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Nawet jeśli jego wartość wynosi 45 000 zł lub więcej, przedsiębiorca może zapłacić gotówką, a wydatek ten pozostanie kosztem uzyskania przychodów. Gdyby natomiast ta sama transakcja odbywała się między dwoma podmiotami gospodarczymi, płatność gotówkowa powyżej ustawowego limitu skutkowałaby już wyłączeniem części wydatku z kosztów.
Podsumowanie
Limit gotówkowy 15 000 zł funkcjonuje wyłącznie w relacjach B2B. Transakcje z udziałem konsumentów lub osób nieprowadzących działalności gospodarczej pozostają poza jego zakresem – niezależnie od kwoty, jaką opiewaj