Darowizna przekazana bezpośrednio sprzedającemu – czy zwolnienie z podatku nadal obowiązuje?
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 22 kwietnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4015.7.2026.3.LG) przyjął rygorystyczne stanowisko w kwestii warunków korzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zdaniem organu, jeśli pieniądze trafią na rachunek sprzedawcy zamiast bezpośrednio do obdarowanego, zwolnienie dla najbliższej rodziny nie przysługuje.
Kiedy darowizna jest wolna od podatku?
Co do zasady darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Ustawa przewiduje jednak istotny wyjątek – art. 4a zwalnia z podatku nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez najbliższych członków rodziny (tzw. grupę zerową): małżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwo, pasierba, ojczyma i macochę. Aby skorzystać ze zwolnienia, konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków:
- Zgłoszenie nabycia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego.
- Jeśli przedmiotem darowizny są środki pieniężne przekraczające określony próg wartościowy – udokumentowanie ich otrzymania dowodem przelewu na rachunek bankowy lub pocztowy obdarowanego.
Stan faktyczny sprawy
Z wnioskiem o interpretację zwróciła się żona, która od męża otrzymała dwie darowizny: samochód oraz środki pieniężne. Te ostatnie mąż przelał jednak nie na konto żony, lecz bezpośrednio na rachunek poprzedniego właściciela pojazdu. Obie darowizny zostały terminowo zgłoszone do urzędu skarbowego.
Stanowisko fiskusa
Mimo zachowania terminu zgłoszenia, dyrektor KIS zakwestionował prawo do zwolnienia w odniesieniu do darowizny pieniężnej. W ocenie organu kluczowy warunek – przelew na rachunek obdarowanego – nie został spełniony, ponieważ środki trafiły do osoby trzeciej. Organ co prawda dopuścił wyjątek dla sytuacji, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione dla obdarowanego – jednak w tej sprawie taka okoliczność nie zachodziła.
Odmienne podejście sądów administracyjnych
Stanowisko organów podatkowych pozostaje w wyraźnej sprzeczności z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 12 grudnia 2024 r. (sygn. III FSK 669/23) NSA uznał, że warunek z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy jest spełniony również wtedy, gdy darczyńca przekaże pieniądze na rachunek wierzyciela obdarowanego – o ile dzieje się to na wyraźne polecenie obdarowanego. NSA podkreślił, że zarówno przelew bezpośredni, jak i przelew do wierzyciela w równym stopniu umożliwiają organowi podatkowemu weryfikację rzeczywistego charakteru transakcji i wykluczenie ewentualnych nadużyć.
Podstawa prawna: ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478)
