Podział majątku po rozpadzie małżeństwa niesie ze sobą nie tylko komplikacje natury prawnej, ale i potencjalne pytania o obowiązki podatkowe na gruncie PIT. W teorii rozliczenia między byłymi partnerami życiowymi powinny być neutralne podatkowo – jednak w praktyce nie każdy wariant podziału jest wolny od ryzyka. Szczególne wątpliwości powstają przy podziale nierównym, gdy jedna ze stron przejmuje więcej niż wynikałoby to z jej udziału, albo gdy następują spłaty i dopłaty. W takich przypadkach kluczowe jest ustalenie, czy po stronie któregokolwiek z małżonków pojawia się przychód podatkowy. Zasada powszechności opodatkowania jako punkt wyjścia Ogólna reguła wyrażona w art. 9 ust. 1 ustawy o PIT jest prosta: opodatkowaniu podlega każdy dochód, chyba że ustawa wyraźnie przewiduje zwolnienie lub wyłączenie. Każde przysporzenie majątkowe wymaga więc oceny pod kątem ewentualnego powstania przychodu. Z kolei art. 11 ust. 1 tej samej ustawy definiuje przychód szeroko – jako otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze, wartości pieniężne, a także świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia. Przy literalnym stosowaniu tych przepisów mogłoby się wydawać, że składniki majątkowe lub spłaty uzyskane w ramach podziału automatycznie rodzą obowiązek podatkowy. Decydujące znaczenie ma [...]

Płatności gotówkowe a transakcje z osobami fizycznymi.  Przepisy podatkowe nakładają na przedsiębiorców określone ograniczenia w zakresie rozliczeń gotówkowych. Kluczowa zasada jest prosta: jeśli płatność między dwoma przedsiębiorcami przekracza 15 000 zł i zostaje uregulowana bez użycia rachunku płatniczego, wydatek taki nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Wynika to zarówno z ustawy o PIT, jak i ustawy o CIT. Warto jednak zadać pytanie, czy analogiczne reguły obowiązują w przypadku zakupów od osób prywatnych. Kiedy limit 15 000 zł ma zastosowanie? Ustawa Prawo przedsiębiorców precyzuje, że obowiązek regulowania należności za pośrednictwem rachunku bankowego powstaje wyłącznie wtedy, gdy spełnione są jednocześnie dwa warunki: drugą stroną transakcji jest przedsiębiorca oraz jej jednorazowa wartość przekracza 15 000 zł (lub równowartość tej kwoty w walucie obcej, przeliczonej według kursu NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem realizacji płatności). Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony – obowiązek bezgotówkowego rozliczenia nie powstaje. Zakup od osoby prywatnej – inne zasady Zupełnie odrębna sytuacja ma miejsce, gdy przedsiębiorca nabywa towar lub usługę od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Taka osoba nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów prawa, a [...]

Analizując transakcje między podmiotami powiązanymi, organy podatkowe nie ograniczają się wyłącznie do oceny wysokości wynagrodzenia. Pod uwagę brane są wszystkie elementy uzgodnień – sposób i termin płatności, ewentualne kary umowne czy inne warunki handlowe. Potwierdza to wyrok WSA w Białymstoku, z którego wynika, że wieloletnie odroczenie płatności – szczególnie bez naliczania odsetek – może skutecznie podważyć rynkowy charakter transakcji. Jest jednak istotna informacja dla podatników: samo stwierdzenie nierynkowości warunków nie uprawnia organów do automatycznego doszacowania dochodu. Każde rozstrzygnięcie musi opierać się na właściwych przepisach i rzetelnej analizie zebranego materiału dowodowego. Stan faktyczny – dziewięć lat bez odsetek Sprawa dotyczyła sprzedaży nieruchomości między podmiotami powiązanymi. Umowa przewidywała płatność w dwóch ratach, jednak w praktyce strony wielokrotnie aneksowały jej warunki, przesuwając terminy zapłaty. W efekcie kupujący korzystał z niemal dziewięcioletniego odroczenia płatności, a sprzedająca spółka nie naliczyła ani nie dochodziła jakichkolwiek odsetek. Organ I instancji uznał, że spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu należnych, lecz nieotrzymanych odsetek – w kwocie blisko 2 mln zł. Równolegle spółka udzieliła temu samemu podmiotowi pożyczki, której termin spłaty również uległ przedłużeniu. Co więcej, naliczone odsetki były faktycznie wymagalne dopiero [...]